Kategoriya: Maqolalar

Vaqf davlat yoki ayrim shaxslar tomonidan diniy ehtiyoj yoki xayriya ishlari uchun ajratilgan mol-mulk hisoblanadi. Masalan, uy-joy, masjid, madrasa, shifoxona, maktab, ko‘prik va boshqa shu kabilar vaqf mulki bo‘lishi mumkin. Manbalarda madrasa, masjid, maktab,shifoxonalar vaqf mol-mulklari sifatida ajratilgani haqida ma’lumotlar keltirilgan. O‘z mulkini vaqfga topshirgan shaxs mazkur mulkka nisbatan egalik huquqini yo‘qotadi. Lekin uning o‘zi yoki oila a’zolari yoxud uchinchi bir shaxs vaqf mulkidan vaqfnomada qayd etilgan maqsadlarda foydalanilayotganini aniqlash uchun vaqf mulkini boshqarish huquqini saqlab qolishi ham mumkin. O‘z...

Savol:Qariyalar ro‘za tutish o‘rniga fidya berishlari mumkinligi haqida eshitdim. Fidya miqdori qanchani tashkil etadi. Shu haqida ma’lumot bersangiz.Javob:Bismillahir rohmanir rohiym.Mazhabimizning barcha mo‘’tabar kitoblarida fidyaning fitr sadaqasi kabi ekanligi ta’kidlangan.“Muxtasarul viqoya” kitobida:وشَيْخٌ فَانٍ عَجز عَنِ الصَّوْمِ، أَفْطَرَ وأَطْعَمَ لِكُلِّ يومٍ مِسْكِيناً كالفِطْرَةِ“Ro‘za tutishdan ojiz shayxi foniy (kuchdan qolgan qariya) ro‘za tutmay, har bir kun uchun fitr sadaqasi kabi bir miskinga taom beradi”.“Bahrur roiq”da esa quyidagi ibora keladi: فَوَجَبَ الْفِدْيَةُ لِكُلِّ يَوْمٍ نِصْفَ صَاعٍ مِنْ بُرٍّ أَوْ زَبِيبٍ أَوْ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ...

“Fidya” so'zi lug'atda mol va shunga o'xshash narsa evaziga biror majburiyatdan xalos bo'lish ma'nosini bildiradi. Shariatda ma'lum bir amalni ado etishning o'rniga mol sarflash fidya berish deyiladi.Fidya Ramazon ro'zasini tuta olmaydigan keksa kishilar, surunkali xastalikka chalingan, tuzalishdan umidi yo'q kishining ro'za tutishi o'rniga (Baqara surasi, 185-oyat) beriladigan ma'lum miqdordagi moldir.Imom Buxoriyning rivoyatida: «Ibn Abbos roziyallohu anhumo: “Bu oyat mansux emas, balki qari chol va kampir uchun. Ular ro'za tutishga qodir emas. Har bir kun o'rniga bir miskinni taomlantiradilar”», degan.Ramazon ro'zasini...